عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )
45
مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )
بايد سخت متوسط و كمارج بوده باشد . به اين ترتيب برخى عدم مهارتهاى ظاهرى به راستى مىتواند كار كاتبان باشد . هيچكدام از اين حجّتها به راستى قاطع نيست . اين رساله ، در خود متن ، به نسفى منسوب شده است و ممكن است در واقع از نسفى باشد ، بدون اينكه ضرورتا روابطى با نگاشتههاى ديگر وى داشته باشد . مصنّفات ديگر وى ، به استثناى « تنزيل » ، گروهى واحد را تشكيل مىدهند . اين گروه ، به نوبهء خود ، مىتواند به دو بخش قسمت شود : از يك جانب كشف الحقائق و منتخبات آن ، از سوى ديگر مقصد الاقصى و شروح و تفاسير آن . نسخههاى خطّى كشف الصّراط : نسخهء ولىّ الدّين افندى ، شمارهء 1767 ، برگ 204 ب - 243 ب . نسخهء ولىّ الدّين افندى ، 1685 ، برگ 79 الف - 103 ب . 3 . كشف الحقائق ( فريتس ماير ، شمارهء 4 ) در مورد اين تصنيف اصلى نسفى نكات اندكى مانده است كه بايد گفته شود . پيش ازين ديديم كه چرا سه رسالهء اخير و نيز خاتمهء آن در همهء نسخههاى خطّى وجود ندارد . در واقع ، بخشى از موضوعاتى كه اين رسالهها مىبايست به آنها بپردازند در رسالههايى كه ما در اختيار داريم ، يعنى نه فقط در رسالهء نخست ، بلكه در ديگر رسالهها نيز موجود است . بر نسخههاى خطّى مذكور توسط فريتس ماير ( نسخه ولىّ الدّين افندى 1767 ، صفحهء 1 - 173 با صفحات 1 ب تا 79 آ مطابقت دارد . صفحات افزوده شده : 1 - 33 ، 74 - 129 ، 173 : نسخهء كوپرولو حافظ احمد پاشا 129 و نور عثمانيّه 4899 متعلّق به همان خانوادهاند ) بايد نسخههاى خطّى ذيل را افزود : تهران ، كتابخانهء ملك 4188 ، ناتمام در قسمت آخر . متنى ظاهرا عالى به دست مىدهد و بايد در سدهء هشتم يا نهم هجرى كتابت شده باشد . حرف - د - ميان واكهاى همواره به صورت - ذ - ضبط شده است . تهران ، كتابخانهء آقاى سعيد نفيسى . اين نسخه نيز ناتمام است ، بنابراين تاريخ آن معلوم نيست . در هر صورت جديدتر از نسخهء قبلى ولى قديمتر از نسخهء بعدى است . اين متن ظاهرا